Motyle Sutetów. Czerwończyk dukacik – dzisiaj bardziej rolnictwo niż przemysł niszczy przyrodę?

 
Czerwończyk dukacik w Górach Bystrzyckich

Mam to „szczęście”, że na co dzień oglądam współczesne metody uprawy, zamieniające nie tylko pole ale i jego sąsiedztwo w spryskiwaną bezustannie chemikaliami pustynię.

Czynienie sobie Ziemi poddaną przy pomocy okładania jej pałą (inne ludy też można było „nawracać” dobrym słowem i przykładem a nie ogniem i mieczem).



„(…) to nie krajobraz rolniczy, ale miejski sprzyja dziś różnorodności. Wieś, uważana dawniej za jej ostoję - to obecnie "martwa przestrzeń, biologiczna pustynia".

„Statystyka jedynie wyraża to, co dawno zauważyli kierowcy, którzy nie muszą wciąż czyścić przedniej szyby i reflektorów, aby usunąć rozmiażdżone owady. Powodem nie jest bynajmniej opływowy kształt nowoczesnych aut, lecz rzeczywiście dużo mniejsza liczba owadów.”  naukawpolsce.pl


Doświadczony przez życie osobnik na krwawniku. Dopiero na ekranie komputera zobaczyłem mnóstwo mszyc, które załapały się na zdjęcie - to ciekawe, bo z krwawnika robi się naturalne preparaty przeciw mszycom.
 

„W Holandii jest o 84 proc. mniej motyli niż 130 lat temu” rp.pl



Nie inaczej jest z czerwończykiem dukacikiem. Przedstawiciela modraszków także coraz rzadziej można spotkać na sudeckich łąkach (a i tak częściej niż na nizinach). Lata od czerwca do sierpnia, więc dużo czasu na jego podpatrywanie nie zostało.

 "Motyle Sudetów - czerwończyk dukacik"  kunstkamerasudecka.blogspot.com

Motyle Sudetów. Osadnik megera i rydzobranie

 

Jesienne grzybobranie to nie jest czas sprzyjający obserwowaniu motyli. Są jednak gatunki, które można napotkać w październiku a nawet w listopadzie. Należy do nich osadnik megera (Lasiommata megera) z rodziny rusałkowatych. 

 

 W odpowiednich warunkach jego pierwsze pokolenie pojawia się już w kwietniu, a ostatnie (trzecie) lata na tle żółtych i czerwonych liści. Fotografowany motyl uwijał się na skraju lasu (Masyw Ślęży) 30 września. Dzień wcześniej podobnego widziałem we wrocławskim ogrodzie.




Do ostatniego piątku nie kojarzyłem okolic Ślęży z rydzami. Niesłusznie – w jedno popołudnie udało się nazbierać kilka kilogramów przysmaków o pomarańczowym mleczku (mleczaj rydz i mleczaj świerkowy). Świetne są zarówno smażone na maśle, jak i marynowane.

Oprócz rydzów był też siedzuń sosnowy …


„Grzyb, który ma swój pomnik. „Towarzysz Szmaciak” na Wzgórzach Strzelińskich” kunstkamerasudecka.blogspot.com

Encyklopedia sudecka. Dostojka latonia lubi fiołki

Dostojka latonia (Issoria lathonia), motyl znany również jako perłowiec mniejszy (perleťovec malý) cieszy oczy od wiosny do jesieni i od Atlantyku po Mongolię. Podobnie rozpowszechniona jest jego główna roślina żywicielska – fiołek polny (Viola arvensis). 

 

 

To niezwykle żywotny motyl, zdolny do migracji na wielkie odległości i skłonny do bójki, gdy konkurenci wkraczają na jego terytorium (płoszy i przepędza inne motyle). Lubi obrzeża dróg, ścierniska i suche łąki. Niegdyś był bardzo liczny, dzisiaj liczebność perłowca mniejszego znacznie spadła. Zdjęcia pochodzą z Gór Bardzkich. 

 

"Keprnik po polsku nic nie znaczy. A Koprowy Szczyt? Koprnik, Köppernik, Köpernickstein" kunstkamerasudecka.blogspot.com

Motyle Sudetów. Polowiec szachownica, fioletowe kwiaty i kultura solutrejska

 

Dzisiaj wieczorem na południu Wrocławia udało mi się sfotografować motyla, którego po raz pierwszy obserwowałem w Burgundii, w miejscu dość ważnym dla historii ludzkości.




 

Skała Solutre …

„(…) od Pirenejów po Morawy rozwijała się tzw. kultura solutrejska (od stanowiska Solutre we Francji). Ludzie opanowali wówczas technikę precyzyjnego obrabiania powierzchni i ostrzy krzemiennych narzędzi przy pomocy nacisku. Krzemień obijano, otłukiwano tylko wstępnie, kolejna faza obróbki polegała na naciskaniu twardą kością, odpadały od niego wówczas nie grube odłupki lecz cienkie płatki. W ten sposób powstawała powierzchnia prawie gładka i ostrza prawie proste.” rp.pl

„(…) góra w Solutre (Francja) u podnóża której znaleziono w pokładach, na różnej głębokości, ogromne ilości szczątków kostnych dzikich koni. Niektórzy naukowcy są zdania, że góra służyła do podobnych technik polowania jak ta na Jersey.” kulturalowiecka.pl

Czyli stada dzikich koni zapędzano na skraj urwiska, gdzie spadały w przepaść.



 

Roche de Solutré jest znakomitym punktem widokowym, była też „kultową” górą francuskiego prezydenta Françoisa Mitterranda, który pielgrzymował na nią co roku.




Skała przyciąga także różne gatunki motyli, w tym polowce.

„Nazwa tego pospolitego motyla jest nieprzypadkowa! Wzór na skrzydłach przypomina szachownicę i jest to wyjątek wśród motyli dziennych, zatem gatunek nietrudno jest rozpoznać. Wyraźne, czarno-białe ubarwienie kontrastujące z zielenią traw prawdopodobnie ostrzega drapieżników, gdyż motyl ten jest trujący.”




To jedyna polska rusałka, na której skrzydłach dominuje kolor biały.


„(…) szczególnie lubi fioletowe kwiaty, np. świerzbnicy lub lawendy.” obmikolow.robia.pl

Wrocławski sfotografowany został na lawendzie … prawie jak we Francji.

Polowca udało mi się też sfotografować w Górach Bystrzyckich. 

„Motyle Sudetów - polowiec szachownica” kunstkamerasudecka.blogspot.com

Encyklopedia sudecka. Do niedawna „cygańska ćma” ma zmienić nazwę. Piękna paskuda

 

Pewien człowiek chciał dobrze …

„(…) brudnica nieparka została zawleczona do Stanów Zjednoczonych przez Francuza o nazwisku Trouvelot, zamieszkałego w miasteczku Medford w stanie Massachussets (region Nowej Anglii). W 1868 roku podjął on liczne próby uzyskania jedwabiu z różnych gąsienic prządówek, m.in. brudnicy nieparki. Od tego momentu, z powodu braku wrogów naturalnych, gatunek ten zwiększał liczebność tamtejszej populacji. Nieparka została uznana za gatunek inwazyjny.” zolszczecinek.lasy.gov.pl




Rok 2021 …

„Gąsienice zjadają Nowy Jork! "Krajobraz jak po bombie atomowej" (…) Takiej plagi nie pamiętają najstarsi mieszkańcy stanu Nowy Jork. Region Upstate New York zmaga się z wielką inwazją gąsienic brudnicy nieparki. Włochate żarłoki są wszędzie i zjadają wszystko na swojej drodze. - One ciągle jedzą i jedzą i jedzą, nie ma w ogóle wegetacji, zieleni, wszystko zniknęło, tak jakby wybuchła tutaj bomba atomowa, jak po ataku chemicznym - mówi "New York Post przerażony Dwight Relation, właściciel Rockwood Maples w West Chazy. - To przypomina scenę z Hitchcocka albo Kafki - dodaje. Amerykański urząd Department of Environmental Conservation potwierdza - od dziesięciu lat nie było takiej inwazji, a ta jest największa. Gąsienice brudnicy chrupią wszystko na swojej drodze, a co gorsza, odchody najedzonych gąsienic spadają zewsząd zaczynają pokrywać coraz większe połacie stanu Nowy Jork.” se.pl

Brudnicę znalazłem w szczelinie framugi – schowała się przed długotrwałym deszczem. Pojedynczy motyl jest bardzo ładny. Wzięty do ręki nie chciał jej opuścić (ciepło!). Ale gąsienice …




„Mają tylko kilka centymetrów, ale tworzą wielkie skupiska, uciążliwe dla ludzi. Gąsienice brudnicy nieparki (Lymantria dispar) pustoszą w Niemczech lasy i ogrody. W niektórych okolicach w Turyngii, Frankonii i Lipska pojawiły się miliony brązowo-czarnych gąsienic. Zjadają liście dębów i inne rośliny, pełzają po ogrodach i po ścianach domów, a czasem nawet po nogach ludzi.” dw.com

„8 plaga biblijna spadła na Białoruś” kresy24.pl

„Plaga toksycznych gąsienic we wschodnim Londynie” wiadomosci.onet.pl

„W tym roku Toronto ma do czynienia z „bezprecedensową” inwazją brudnicy nieparki, która stanowi poważne zagrożenie dla drzew w całym mieście.” goniec.net

„Rozmnażają się bardzo szybko i niszczą liście drzew - gąsienice o nazwie brudnica nieparka są zmorą leśników z Nadleśnictwa Goleniów.” radioszczecin.pl

Nic dziwnego, że motyl kojarzy się nie najlepiej a jego „ludowa” nazwa stała się drażliwa. Powiedzmy sobie szczerze, że była drażliwa od dawna. Po prostu ostatnio zwraca się na ten problem większą uwagę.

Grudzień 1981 …

„Wybaczcie mi, że zwracam się do Was imieniem obcym Wam, że nazywam Was Cyganami. To prawda, że słowo to ma od wieków prawo obywatelstwa w polszczyźnie, ale w Waszych uszach brzmi obco, a czasem nawet – jak wyzwisko. Jesteście przecież ROMA, takie piękne, pradawne imię nosi Wasz naród. Słowo Cygan znaleźć można w słownikach nie tylko w postaci pisanej dużą literą; „cygan” – to także, jak podają słowniki, oszust, kłamca, a „cyganić” – znaczy oszukiwać. Nie dziw więc, że nie lubicie tego nazwania, że odczuwacie je jako ubliżające Wam, jako wyraz pogardy. Jeśli jednak mimo to nazwałem Was braćmi-Cyganami, to także dlatego, że chciałbym temu słowu odebrać posmak niechęci, wymawiać je z przyjaźnią.” (Jerzy Ficowski, List do braci Cyganów, „Życie Warszawy” nr 284, 5–6 grudnia 1981)




„Entomological Society of America zdecydowało się zmienić nazwę „gypsy moth” (w dosłownym tłumaczeniu „ćma cygańska”, łac. Lymantria dispar, polska nazwa to brudnica nieparka). To motyl z rodziny mrocznicowatych. Zmieni się również nazwa „gypsy ant” (mrówka cygańska – przyp. red.), mrówek z gatunku Aphaenogaster araneoides. To efekt działania projektu Better Common Names Project, którego celem jest wyeliminowanie obraźliwych wyrażeń z nazewnictwa naukowego. 35% amerykańskich Romów uważa słowo „cygan” za rasistowską obelgę. Nowe nazwy zostaną ustalone w ramach konsultacji społecznych.” brief.outride.rs

„Insect Experts Will Change The Name Of The 'Gypsy Moth' And 'Gypsy Ant'” npr.org

"Motyle Sudetów. Kosternik palemon – wygląda dużo lepiej niż się nazywa" kunstkamerasudecka.blogspot.com 

Encyklopedia sudecka. Dostojka ino – lubi kolor niebieski i fioletowy

 

Dostojka ino na bodziszku błotnym

Motyl, którego najłatwiej spotkać na wilgotnych łąkach na skraju lasu. Zdjęcia wykonano w okolicach Nowej Wsi Wielkiej na Pogórzu Kaczawskim. Łąka była wilgotna, poryta przez dziki i raczej nie nadawała się na przyjemny, lekki spacerek. Być może dlatego zachwycała bogactwem przyrody. 

Dostojka ino (Brenthis ino) pojawia się w czerwcu i lata do lipca. Gości na wielu kwiatach, jednak preferuje niebieskie i fioletowe (na przykład rdest wężownik). Motyla tego można spotkać nie tylko na sudeckich pogórzach ale i w Karkonoszach.




Na drugim zdjęciu dostojka kręci się obok kraśnika pięcioplamka na rdeście wężowniku. O nim i o kraśniku innym razem.


„Z uszu Judasza przyrządza się dania bezmięsne. Czy Judasz powiesił się na bzie? Czy w ogóle się powiesił?” kunstkamerasudecka.blogspot.com

 "Motyle Sudetów. Kosternik palemon – wygląda dużo lepiej niż się nazywa" kunstkamerasudecka.blogspot.com

 

 

 

Motyle Sudetów. Ostrolot muszlowiak – kolorowa ćma ocenzurowana

 

„Ostrolot muszlowiak (E. margaritaria L.), większy (siąg koło 45 mm.), wyłączany także w osobny rodzaj (Metrocampa). Skrzydła jasno-zielone, na przednich z 2 prążkami białemi, obramowanemi ciemno-zielono, na tylnych z jedną; spód perłowo-biały. Nie rzadki; w czerwcu i lipcu. Gąsienica ciemnozielona lub brunatna w ciemne pręgi na grzbiecie i bokach. Na dębach, bukach i innych liściastych, od października do maja.”




Pisał B. Dyakowski w „Atlasie motyli krajowych z 218 wizerunkami kolorowemi motyli, ich gąsienic i poczwarek na 18 tablicach, i 30 rycinami w tekście ”. W jakim kraju?

„WARSZAWA NAKŁADEM I DRUKIEM MICHAŁA ARCTA 1906”




Rosja, to taki kraj – dumny ze swej historii – w którym cenzurowano „Atlasy motyli” na długo przed komunizmem. Niewolników wychowuje się przez dziesiątki lat, a później wszystko im jedno, czy rządzi nimi car, pierwszy sekretarz, czy „prezydent”.





Tyle się zmieniło, że ostrolot muszlowiak w niektórych rejonach już nie jest „nie rzadki”.

 
"Mordercza oleica także w sudeckich lasach, czyli rozważania o „miejskich wymoczkach” kunstkamerasudecka.blogspot.com

 
"Motyle Sudetów. Kosternik palemon – wygląda dużo lepiej niż się nazywa" kunstkamerasudecka.blogspot.com

 

 

 

Motyle Sudetów. Modraszek ikar – wcale nie taki macho

W świecie motyli kult macho nie istnieje …

„Samice motyli osiągają zazwyczaj większe rozmiary niż samce, od których odróżniają się również mniej atrakcyjną barwą skrzydeł lub odmiennym rysunkiem. Wyraźny dymorfizm płciowy występuje u większości modraszków. Lśniące, niebieskie samce pospolitego w Polsce modraszka ikara (Polyommatus icarus) w niczym nie przypominają niepozornie ubarwionych samic.” apollo.natura2000.pl

„Modraszek ikar (Polyommatus icarus) jest jednym z najpospolitszych gatunków motyli z rodziny modraszkowatych Lycaenidae występujących w kraju. Spotkać go można na łąkach, polanach, przydrożach, ugorach, polach z koniczyną i lucerną, a także w siedliskach ruderalnych i zurbanizowanych. Pojawia się zwykle w dwóch pokoleniach: od drugiej dekady maja do trzeciej dekady czerwca oraz drugiej dekady lipca do trzeciej dekady sierpnia; trzecie pokolenie (pierwsza dekada IX - pierwsza dekada X) rozwija się bardzo rzadko, tylko w ciepłe lata.” dzialprzyrody.blogspot.com

Niektórzy ojcowie lubią, gdy ich dzieci oglądają żywe motyle. Inni wolą pokazywać zastrzelone sarny. Niby macho … gdyby nie to, że sarny bardziej się boją ludzi niż motyle. 

Polowanie na sarnę z nowoczesnym karabinem (z nudów) trochę się jednak różni od polowania na niedźwiedzia z dzidą (i z konieczności).

Polowanie to tradycja polska, czy szlachecka? Gdy jakiegoś polskiego chłopa pańszczyźnianego (zdecydowana większość narodu) przyłapano na polowaniu, to właściciel lasu serdecznie mu gratulował udanego polowania i kultywowania tradycji …

Niby mamy wiek XXI, a dla niektórych nadal naród to szlachta. A pisanie książek i artykułów o bohaterskich czynach to niemal udział w krwawej bitwie.

 

Motyle Sudetów. Kosternik palemon – wygląda dużo lepiej niż się nazywa

Rok 1999 …

„Kosternik palemon – Carterocephalus palaemon (PALLAS , 1771)

Stwierdzenia tego gatunku na terenie naszego kraju dotyczą zazwyczaj jego południowych rejonów (BUSZKO 1997). Motyl ten obecnie w Sudetach Zachodnich podawany jest z licznych stanowisk na terenie Gór Kaczawskich (BORKOWSKI 1998). Z okresu przedwojennego, z tego obszaru pochodzą jedynie sporadyczne obserwacje, natomiast liczniej wykazywany był w tym czasie na Nizinie Śląskiej (WOLF 1927). 

 

 

 Nowa obserwacja tego gatunku z Sudetów Zachodnich pochodzi ze Stawów Podgórzyńskich (kwadrat WS 43 wg siatki UTM). Motyl był obserwowany 24 maja 1999 r. na grobli jednego ze stawów. Gatunek ten związany jest w dużej mierze z siedliskami wilgotnymi, np. śródleśnymi łąkami lub zaroślami, z obecnością drzew liściastych.” (Tomasz Zając, Krzysztof Zając „Nowe stwierdzenia trzech rzadkich dla Sudetów Zachodnich gatunków motyli dziennych (Lepidoptera)”, Przyroda Sudetów Zachodnich t. 2 (1999))

Mój kosternik palemon był fotografowany w roku 2015 (początek czerwca) na wilgotnej łące obok Nowej Wsi Wielkiej (wycieczka na Muchowskie Wzgórza i okolice).

 

Encyklopedia sudecka. Motyle Sudetów – rzadko spotykana niedźwiedziówka dwórka

Niedźwiedziówka dwórka (Hyphoraia aulica) ... „Lokalnie i rzadko spotykany gatunek eurosyberyjski. Zasiedla nietrwałe siedliska trawiaste i wrzosowiska. W Polsce znany z kilku stanowisk, w części niepotwierdzonych.” iop.krakow.pl

Występuje na murawach kserotermicznych, polanach, wrzosowiskach. Najłatwiej ją spotkać od maja do czerwca. Wtedy też kocą się sarny (zdjęcie z tej samej wycieczki). 

 

Dwórkę spotkaliśmy na hałdach dawnej kopalni „Reicher Trost” („Bogate Pocieszenie”) koło Złotego Stoku 25 maja 2014 roku.

 

Encyklopedia sudecka. Dwie twarze wieczernicy szczawiówki. Jeszcze niedawno uważano ją za szkodnika

Wieczernica szczawiówka (Acronicta rumicis) cierpi na rozdwojenie jaźni.

Gąsienica …

„Szczególnie gąsienice ciem imponują bogactwem barw i wzorów. Niewielkich rozmiarów (około dwóch centymetrów) gąsienica wieczernicy szczawiówki (Acronicta rumicis) zachwyca pięknymi, jaskrawymi kolorami i fantastyczną kompozycją barwną. Na jej ciemnym ciele pięknie kontrastują czerwono-białe plamy. Część z nich układa się w falujący pasek. Widoczne są też „dodatki” w postaci różnej długości włosków.” (Maria Olszowska „Ta wstrętna larwa”, Wszechświat 10-12/2011)




Włoski (często parzące) oraz jaskrawe ubarwienie służą gąsienicom np. do odstraszania drapieżników.

Owad dorosły ma zupełnie inną strategię przetrwania …




„Z gąsienicą wieczernicy widuję się dosyć często. Dzięki kolorowym bokom ciała i gęstemu owłosieniu łatwo ją zauważyć, zwłaszcza pod koniec lata, gdy wyróżnia się spośród innych gąsienic motyli. Jeśli jednak chodzi o dorosłą ćmę, to sprawa ma się zupełnie inaczej. Po raz pierwszy udało mi się ją spotkać pod koniec kwietnia i to przez zupełny przypadek. Była tak doskonale zamaskowana, że gdybym szczęśliwym trafem nie przyjrzał się dokładniej małemu pniu, na którym siedziała, to prawdopodobnie bym ją pominął.”




 

Jak u odorka zieleniaka.

„Encyklopedia sudecka. Odorek zieleniak i sztuka kamuflażu. Cz. II”  kunstkamerasudecka.blogspot.com




„Mimo, że uznaje się ją za szkodnika, to w ostatnich latach staje się coraz rzadsza w Europie Zachodniej. Najlepiej widać to w Wielkiej Brytanii, gdzie od 1969 r. jej liczebność spadła aż o 75%! Badacze sugerują, że przyczyną tego niepokojącego zjawiska jest m.in. niszczenie jej siedlisk, pestycydy oraz ocieplenie klimatu. Dlatego zamiast traktować ją jako szkodnika, podjęto działania na rzecz jej ochrony. (…) Jak jej można pomóc? Przykładem może być ochrona zadrzewień śródpolnych, gdzie rośnie wiele roślin potrzebnych szczawiówce do przetrwania. Dawniej tego typu zadrzewienia były rzeczą naturalnym, bo oprócz schronienia dla dzikich zwierząt, stanowiły też naturalną ochronę pól przed wiatrem. W ostatnich latach coraz częściej są jednak usuwane i zastępowana kolejnymi uprawami. Widać to właśnie szczególnie na zachodzie, gdzie intensyfikacja rolnictwa postępuje w zawrotnym tempie. W Polsce póki co, wieczernica wciąż ma się jeszcze dobrze, podobnie jak wiele innych pokrewnych gatunków, ale to nie znaczy, że tak pozostanie. Warto o tym pamiętać, aby koniec końców nie skończyło się tak, jak w Wielkiej Brytanii.” swiatmakrodotcom.wordpress.com




 

W moim ogrodzie wieczernica od kilku dni cierpliwie zjada liść piwonii. Piwonia i tak już przekwitła. Mam nadzieję, że ćma dożyje formy dorosłej i wtedy wykonam zdjęcia zamaskowanego owada.

Motyle Sudetów. Oblaczek granatek

Motyl wczesnego lata oblaczek (Amata phegea) lubi jak jest sucho, ciepło i słonecznie. Wczoraj ciepło było może aż nadto, sucho zaś nie bardzo. Oblaczki chyba jednak przewidziały, że na „sucho” przyjdzie długo poczekać i tegoroczne pokolenie motyli licznie pojawiło się w parnym lesie na Wzgórzach Strzelińskich. Ostatnio "świeże" oblaczki fotografowałem w roku 2009 (21 czerwca) w Masywie Ślęży.

Oblaczek granatek ze Wzgórz Strzelińskich

 
 

 

 


Kilka tygodni będzie się można tym uroczym motylem nacieszyć.



 
 Oblaczki z Masywu Ślęży (początek lata roku 2009)

Zimujące motyle. Czy nie koszenie trawników ma sens?

Kolejny rozdział dolnośląskiej suszy …

„W kolejnych miesiącach dobije nas susza. Najnowsza prognoza opadów na kwiecień dosłownie ścina z nóg, choć już od stycznia wiadome było, że brak opadów śniegu zimą i niedobór opadów deszczu wiosną źle odbiją się na tegorocznych plonach i cenach żywności"- pisze dla nas Arleta Unton-Pyziołek.” tvnmeteo.tvn24.pl



„W naszym kraju motyle zazwyczaj zimują w stadium gąsienicy, czasem jaja lub poczwarki. Ale kilka gatunków zimuje w postaci dorosłej. Za wyjątkiem Latolistka cytrynka są to gatunki z rodzaju Rusałka. Również sposoby przezimowania różnią się trochę od siebie.” tekaprzyrodnika.pl

Zimujące w postaci dorosłej motyle można rozpoznać nie tylko po tym, że pojawiają wcześnie. Często mają wypłowiałe i uszkodzone skrzydełka.


Niekoszone trawniki denerwują, podobnie jak nie grabione liście. Ech! Ta piękna wysuszona na żółto, równo przycięta trawa i pozamiatana jak klepisko ubita ziemia – po prostu cudowny porządek w porównaniu do chaosu przyrody! Można z góry przywalić granitową płytą – będzie jeszcze porządniej.

„Pierwsze motyle już się pojawiły – wiosna tuż, tuż (...)

Problemem jest więc wykaszanie siedlisk motyli. "Szczególnie fatalne jest ono w czasie upałów i suszy, bo im niższa trawa, tym wyższa temperatura podłoża. W ten sposób ogranicza się dostęp do kwiatów oraz i roślin żywicielskich gąsienic. Jeśli wykaszanie ma miejsce w złym dla danego gatunku momencie, to w efekcie mamy śmiertelność gąsienic. A nawet jeśli gąsienice przeżyją, to nie mają co jeść. Ponadto z powodu ocieplenia można się spodziewać, że migrujące gatunki motyli, podobnie jak dzieje się to już z przypadku niektórych ptaków, będą częściej zostawać u nas na zimę. Np. od znajomych w Czechach wiemy, że rusałka admirał regularnie już tam zimuje" naukawpolsce.pap.pl

 


Na zdjęciach obudzona po zimie rusałka ceik –  wykonałem je na południu Wrocławia, na przełomie marca i kwietnia tego roku.

Encyklopedia sudecka. Zorzynek rzeżuchowiec – samolubny i ortograficzny symbol Aurory

Bielinkowate to dla wielu Polaków przede wszystkim bielinek kapustnik. Chociaż … może dla współczesnego pokolenia spędzającego czas przed ekranami małymi oraz dużymi i bielinek kapustnik może być sporym wyzwaniem. 


Zorzynek rzeżuchowiec, „L'aurora” (Anthocharis cardamines) …

„Wiosenne motyle często mają to do siebie, że są wyjątkowo rozlatane, a do tego strasznie płochliwe. Jeśli chodzi o zorzynka… jest w zdecydowanej czołówce tychże motyli. Choć widuje go u siebie od wielu lat, to dopiero wczoraj udało mi się sfotografować go w pełnej krasie i dzięki temu, mogę wam go pokazać.”


Mogę potwierdzić te słowa – choć zorzynka widuję co roku, rzadko wystarcza mi czasu i cierpliwości, by go sfotografować.


„Zorzynek rzeżuchowiec zasługuje na miano najbardziej wiosennego motyla. W przeciwieństwie do osławionego cytrynka, lata tylko o tej porze roku i na spotkanie z nim trzeba czekać cały rok…

Swoją polską nazwę rodzajową zorzynek rzeżuchowiec (Anthocharis cardamines) zawdzięcza pomarańczowej plamie na przednich skrzydłach samca, która przypomina wschodzące słońce. Kiedyś obdarzono go również mianem motyla Aurory – w mitologii rzymskiej bogini rozpoczynającego się dnia. Ze względu na charakterystyczne ubarwienie, samca zorzynka nie sposób pomylić z żadnym innym gatunkiem. Gorzej z samicą, która pozbawiona oranżu, w locie bardzo przypomina bielinki. Od tych ostatnich najłatwiej odróżnić ją w spoczynku, gdy widoczny jest marmurkowy deseń spodniej strony tylnych skrzydeł.” 



„Samiczki jest o wiele trudniej znaleźć (i póki co mam tylko zdjęcia samców). Przed kopulacją chowają się w trawach, gdzie z uchylonymi skrzydłami czekają, aż wypatrzą je samce. Po odbytej kopulacji uaktywniają się. Pobierają pokarm, a później także składają jaja. Te umieszczają na roślinach krzyżowych, takich jak rzeżucha (faktycznie zasłużył na swoją nazwę!), ale też czosnaczku pospolitym, gęsiówkach i kilku innych gatunkach. Jajeczka składa na spodniej stronie liścia, rzadziej na kwiatach. Co ciekawe, samiczka oprócz jaj, zostawia na roślince coś jeszcze. Specjalny feromon, który ma zadanie zniechęcić inne samiczki, przed złożeniem jaj na tej samej roślinie. Czego, jak czego, ale ten gatunek motyla wyjątkowo nie trawi konkurencji.” 




Zdjęcia wykonano na Wzgórzach Strzelińskich i na południu Wrocławia.

Więcej na swiatmakrodotcom.wordpress.com i przyrodapolska.pl